english | nederlands

RC 125 Geistliches Lied (“Wenn ich ihn nur habe”)

text source

Novalis Schriften Vol. II (Berlin: G. Reimer, 1837 5th edition), 27-28

first performance

1924-05-18 00:00:00.0 Amsterdam, concertgebouw

publications

  • Geistliches Lied Donemus/ADF 25905292

  • Geistliches Lied (“Wenn ich ihn nur habe”)
  • Novalis
  • soprano and instrumental ensemble
  • 1915-09-01 00:00:00.0 - 1915-09-30 00:00:00.0

In 1915, at the request of the Concertgebouw Sextet, Diepenbrock wrote an accompaniment for wind quintet and double bass for the song Wenn ich ihn nur habe (If Only I Have Him, RC 45) on a text by Novalis, which he had composed in 1898 for Aaltje Noordewier-Reddingius. He had already arranged this Geistliches Lied (Sacred Song) for small orchestra (RC 72) in 1906. Diepenbrock did not use this orchestral version as a basis for the new arrangement that he most likely made in September 1915. As he indicated in the autograph, the setting for wind quintet and double bass is based on the original version with organ accompaniment in which he gave specific instructions for the registration. In the new arrangement the composition’s interplay of lines comes more into its own than on the organ, thanks to the different timbres of the solo wind instruments playing over the double bass. Thus, also in this song Diepenbrock achieved the greater transparency he continued to strive for in later years, like e.g. in 1913 when he thinned out of the accompaniment of his other orchestrated song on a text by Novalis, the Abendmahlshymne “Wenige wissen das Geheimnis der Liebe” (Hymn of the Last Supper “Few Know the Secret of Love”, RC 58). …more >

Geistliches Lied (incipit)


In 1915, at the request of the Concertgebouw Sextet, Diepenbrock wrote an accompaniment for wind quintet and double bass for the song Wenn ich ihn nur habe (If Only I Have Him, RC 45) on a text by Novalis, which he had composed in 1898 for Aaltje Noordewier-Reddingius. He had already arranged this Geistliches Lied (Sacred Song) for small orchestra (RC 72) in 1906. Diepenbrock did not use this orchestral version as a basis for the new arrangement that he most likely made in September 1915. As he indicated in the autograph, the setting for wind quintet and double bass is based on the original version with organ accompaniment in which he gave specific instructions for the registration. In the new arrangement the composition’s interplay of lines comes more into its own than on the organ, thanks to the different timbres of the solo wind instruments playing over the double bass. Thus, also in this song Diepenbrock achieved the greater transparency he continued to strive for in later years, like e.g. in 1913 when he thinned out of the accompaniment of his other orchestrated song on a text by Novalis, the Abendmahlshymne “Wenige wissen das Geheimnis der Liebe” (Hymn of the Last Supper “Few Know the Secret of Love”, RC 58).

In May 1916 Diepenbrock mentioned that Noordewier had already presented the new version of Wenn ich ihn nur habe in Arnhem, under Evert Cornelis (1884-1931), the pianist of and the driving force behind the Concertgebouw Sextet. (BD IX:111) Unfortunately no information about this premiere has been transmitted. The performance by the same musicians in the Amsterdam Concertgebouw on 18 October of that year received a warm ovation from the audience. The next day Matthijs Vermeulen praised Diepenbrock’s new arrangement of Wenn ich ihn nur habe in the newspaper De Telegraaf:

The text sounds as a prayer, or a page by Suso, that most romantic mystic, the music yearns of that infatuation in the softest, yet most trembling spring sensations. [...] The four woodwinds were also a success in the Geistliches Lied by Diepenbrock, who once again had one of his innovative colouristic ideas when he added a double bass to the ensemble. It blended wonderfully. (BD IX:515)

In February 1918 the song was repeated, this time alongside Diepenbrock’s Come raggio di sol (Like a Ray of Sun, RC 139) for soprano and wind quintet which he had written in the summer of 1917. After that the two pieces regularly featured on the programmes of the Concertgebouw Sextet.

Désirée Staverman



Wenn ich ihn nur habe,
Wenn er mein nur ist,
Wenn mein Herz bis hin zum Grabe
Seine Treue nie vergißt:
Weiß ich nichts von Leide,
Fühle nichts als Andacht, Lieb’ und Freude.

Wenn ich ihn nur habe,
Laß ich alles gern,
Folg’ an meinem Wanderstabe
Treugesinnt nur meinem Herrn;
Lasse all die Andern
Breite, lichte, volle Straßen wandern.

Wenn ich ihn nur habe,
Schlaf ich fröhlich ein.
Ewig wird zu süßer Labe
Seines Herzens Flut mir sein,
Die mit sanftem Zwingen
Alles wird erweichen und durchdringen.

Wenn ich ihn nur habe,
Hab’ ich auch die Welt;
Selig wie ein Himmelsknabe,
Der der Jungfrau Schleier hält.
Hingesenkt im Schauen
Kann mir vor dem Irdischen nicht grauen.

Wo ich ihn nur habe,
Ist mein Vaterland,
Und es fällt mir jede Gabe,
Wie ein Erbteil in die Hand.
Längst vermißte Brüder
Find’ ich nun in seinen Jüngern wieder.


  • B-11(9) Geistliches Lied

    • 1
    • 2
    • 3
    • 4
    • 5
    • 6
    • 7
    • 8
    • 9
    • 10
    • 11
    • 12
    • 13
    • 14
    • 15
    • 16
    • 17
    • 18
    • 19

    B-11(9) with remark on the title page naar de oorspronkelijke orgelbezetting voor het Concertgebouw-Sextet voor blaasquintet en Contrabas gezet (1915)

    • 1915-01-01 00:00:00.0 – 1915-12-31 00:00:00.0
    • location: Diepenbrock Archief Laren
    • pages: 19

  • Geistliches Lied

    1975 Donemus/ADF

18 okt 1916: Uitvoering van Geistliches Lied (“Wenn ich ihn nur habe”) in de Kleine Zaal van het Concertgebouw te Amsterdam door Aaltje Noordewier-Reddingius en het Concertgebouw-Sextet (Evert Cornelis (piano), Nic. Klasen (fluit), G. Blanchard (hobo), P. Swager (clarinet), H. Tak (hoorn), J.S. de Groen (fagot) en H. van Deursen (contrabas), als laatste nummer voor de pauze. Voorts werken van Gevin Jeune, Händel, Mozart, Rameau-Dresden, Spohr, Schubert en Magnard.

Maar toen mevrouw Noordewier-Reddingius den “Incarnatus est” van Mozart inzette en zich-zelf langzamerhand in de koele, bovenzinnelijke extase zong, die háár droom en vervoering is, toen klonk iedere triller en de simpelste toonladder als een heilig geruisch. Dat waren weer de oude, on-aardsche deiningen van melodie en klank. Ieder begreep ze en voelde ze als verschijningen. — Diepenbrock's Geistliches Lied had dezelfde kracht, omdat het denzelfden gloed had. Het is de goddelijke liefde van Novalis, gecomponeerd voor Mevr. Noordewier. De tekst luidt als een gebed, of als eene bladzijde van Suso, den meest romantischen mysticus, de muziek zucht die verliefdheid na in de zachtste, maar ook de huiverendste lente-sensaties. Deze religieuse vurigheid van Diepenbrock blijft toch altijd de tonaliteit van Verlaine's Sagesse zeer nabij en wat is er verrukkelijker dan deze mystieke liefde, van welke men zeker weet, of zij voor een mensch gedacht is of voor een god? [...] De vier houtblazers waren ook gelukkig in het Geistliches Lied van Diepenbrock, die hier weer een van zijn vèrziende coloristische invallen had, toen hij aan 't ensemble een contrabas toevoegde. Dat kleurde wonderbaarlijk. [...] Er is prachtig gemusiceerd waarvan Evert Cornelis zonder twijfel de innerlijke drijfkracht was. Hij dirigeerde Diepenbrock weer even sensitief als vroeger... toen hij nog dirigeerde in het Concertgebouw, zou ik haast zeggen.

De Telegraaf (Matthijs Vermeulen), 19 oktober 1916

pdf All reviews for RC 125 Geistliches Lied (“Wenn ich ihn nur habe”)